-ਸੱਚ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕਹਾਣੀ ਜਦੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤ ਅਜੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਫਿਕਰ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ l ਮਾਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਪੁੱਤ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ

-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਟੈਕਸ ਇੱਕ ਐਸਾ ਜਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਲੋਕ ਹੀ ਵੱਧ ਫਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਤੜਪਦੇ ਹਨ l ਅਮੀਰ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਸਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ l ਜੇ ਫਸ ਵੀ ਜਾਣ ਤਾਂ ਬੜੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ l

ਅੱਜ ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਲੇਬਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਸਤੇ (affordable) ਘਰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਲਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਵੀ ਬਿਲਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ l ਇਸ ਪਾਲਿਸੀ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਘਰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣੇ ਸਨ l ਅੱਜ

ਨਸ਼ੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਹੋਰ ਮਸਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ l ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਭੁਲਾਇਆ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਖਤਮ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ

-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੰਨ 2008 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਡਿਗਦੀ ਦੇਖੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੋਟ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ l ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਣ ਫਿਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ l ਜੇ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਔਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਵੀ ਔਗੁਣ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਔਗੁਣ ਵੀ ਗੁਣ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ l ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ l ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਗਲਾਸ

-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਸਮਝਦੇ ਹਨ l ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਉਥੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਉਣੀ

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਟੀਕੇ ਲਗਵਾਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਫਿਰ ਵੀ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟੀਕਿਆਂ ਦੇ ਅਸਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸਮਝੋ

ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਹੱਸਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ l ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਾਂ l ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਲੰਬੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ l

-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕੈਪਟਲਿਸਟ ਮੁਲਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਕਰੈਸ਼ਾਂ (Market Crashes) ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ l ਮਾਰਕੀਟ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਵੱਧ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਘਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਥੱਲੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਨਾ ਚੁੱਕ

ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਿਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਰੀ, ਫਰਜ਼, ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ l ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ

-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ, ਕੱਪੜਾ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਘਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹਨ l ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਰਹੇ ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ l ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦਾ ਮੁਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ l ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਵੀ ਹਨ ਉਹ ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ l

-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਜਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ l ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸੌਖਾ ਜਾਂ ਕੀਤਾ ਕਰਾਇਆ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰਾਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ l ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਹਿੰਮਤ ਕੀਤਿਆਂ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ 99% ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਆ

-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕੈਪਟਲਿਸਟ ਮੁਲਕ ਹੈ l ਕੈਪਟਲਿਸਟ ਸਿਸਟਮ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ l ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਵੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਿਲੀਅਨਾਂ ਡਾਲਰ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਜੇ ਨਾ ਸਮਝੋ ਤਾਂ ਮਿਲੀਅਨਾਂ ਡਾਲਰ ਗੁਆ ਵੀ

ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ l ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਬਹੁਤਾ ਕੁੱਝ ਕੋਲ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ l ਜਦੋਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ