-ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਸ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ l ਸਾਡਾ ਲਾਲਚ ਸਾਨੂੰ ਰੁਕਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ l ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੌੜ ਭੱਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਰੇਦਾਰਾਂ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ 100% ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ l ਇਹ 100% ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਕੀ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿਥੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ l ਕਾਫੀ ਲੋਕ 100% ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲਏ ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਕਰਜ਼ੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ l ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ਼ ਸਮੇਤ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ l ਕੁੱਝ ਕਰਜ਼ੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ l ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ

ਚਾਹਤ ਦਾ ਭਾਵ ਚਾਹੁਣਾ/ਇੱਛਾ ਰੱਖਣੀ (Want) ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਚਾਹਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਚਾਹਤ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ l ਸਾਨੂੰ ਮੌਟੀਵੇਟ (motivate) ਕਰਦੀ ਹੈ l ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚਾਹਤ ਵੱਧ ਪੈਸਾ

ਖੁਸ਼ੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ l ਖੁਸ਼ ਇਨਸਾਨ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ l ਖੁਸ਼ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਬੀਤਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ l ਦੂਜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖੀ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆਂ ਲੰਬਾ ਅਰਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਵਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਸੋਚਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਰਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ

ਕਿਤਾਬਾਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ l ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋ ਇਹ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ l ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨੀ ਹੈ, ਸਮਝਣੀ ਹੈ, ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣੀ ਹੈ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਹੈ, ਪੂਜਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ

ਰੱਬ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਕੀਨ ਦਰਮਿਆਨੇ ਵਰਗ ਦੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ l ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਪਰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਖਾਤਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਡਰਾਮਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਡੇਰਿਆਂ ਜਾਂ

ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁੱਝ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ l ਨਾਸਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਆਦਾ ਕੁੱਝ ਦੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਨ l ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਜਿਹੜਾ

-ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀ ਹਕੀਕਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਅਜੇ 7-8 ਸਾਲ ਦਾ ਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਕਸਰ ਸੁਣਦਾ ਕਿ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪੁੱਤ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ l ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤੀ ਸਨ l ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ

ਹਰ ਕੋਈ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹੀ ਭਾਲਦਾ ਹੈ l ਸਫਲਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਰੰਗ, ਜਾਤ, ਧਰਮ, ਮੁਲਕ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ l ਸਫਲਤਾ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋ? ਸਫਲਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣ, ਨੱਕ ਰਗੜਨ, ਸੁੱਖਾਂ