ਵਿਗਿਆਨਕ/ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ – ਅਵਤਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਅਵਤਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਭਾਜੀ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ| ਉਹਨਾਂ ਜਿਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਸਾਲੀ ਤਰੱਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਸਾਲੀ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਾਠਕ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਹ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿਚੋਂ ਪੈਸੇ ਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਹ ਜੇਬ ਨੂੰ ਬਕਸੂਏ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ| ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਜ਼ਬਾ, ਹਿੰਮਤ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੁਕਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕਲੀ ਇਕੱਲੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਉਕਤ ਪੀ.ਡੀ.ਐਫ ਕਿਤਾਬਚੇ ਰਾਹੀਂ ਪੜੋਂਗੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋਂਗੇ |
-ਤਰਨਦੀਪ ਬਿਲਾਸਪੁਰ
ਮਾੜਾ
ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਡਿਗ ਪੈਣਾ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ l ਦੁਬਾਰਾ ਫਿਰ ਨਾ ਉੱਠਣਾ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ l ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਤੁਹਾਡਾ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ l ਲਾਈਲੱਗਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ
ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਡਰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਡਰਦਾ ਹੈ l ਇਹੀ ਡਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁਜਦਿਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ l ਚਲਾਕ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇਸ ਬੁਜਦਿਲੀ ਦਾ
ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਾਹ
ਸਫਲਤਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ l ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ l ਰਾਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਉਸ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ l ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ (Competition) ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l
ਸੋਚ ਦਾ ਖਾਤਮਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੋ l ਲੋਕ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣਗੇ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ/ਲਿਖਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਉਣਗੇ l ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਵਾਉਂਦੇ l ਉਨ੍ਹਾਂ
ਇਮਾਨਦਾਰੀ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋ ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ l ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ l ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨਹੀਂ
ਕੌੜੀ ਸਚਾਈ
ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲੋਕ ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੇ l ਕੁੱਝ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬੇਹਤਰ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਜਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ l ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ l ਜਦੋਂ
ਜਿੱਤ ਦਾ ਮਜ਼ਾ
ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਧ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਰ ਦੀ ਆਸ ਲਗਾਈ ਬੈਠੀ ਹੋਵੇ l -ਅਵਤਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਖੁਰਦਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ) 006421392147
ਗੁਲਾਮੀ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ l ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ l ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਸੋਚ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਖਾਤਰ ਜਿਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ l ਇਹ ਮੇਰੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ l ਇਹ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਪਾਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਰੁਲਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ l ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲ ਮੁਨਾਰਿਆਂ
ਨਵਾਂ ਸਾਲ
ਵਹਿਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਨਾ ਸੁਧਰੇ ਮਾੜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ l ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਪਣਾ ਸੱਜਣਾ ਸਮਝੇਂਗਾ ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ l ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਊ ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਮਾਲ l ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਸਮਝ ਕਿਸ ਨੇ ਵਿਛਾਇਆ
ਬਦਲਣਾ
ਜਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲਣੀ ਵੀ ਔਖੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ l ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਦੇਖ
ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਲੋੜ
-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ *ਜੇਕਰ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਕੱਟਿਆਂ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਕੰਮ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਜਾਣੇ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਅਕਸਰ ਰਾਹ ਕੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ l *ਜੇਕਰ ਨਜ਼ਰ
ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲੋ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ
ਕਾਫੀ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ (1980 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰੀਬੀ ਸੀ l ਆਪਸੀ ਲੋੜਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ l ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ l ਆਪਸੀ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਘਰ ਵੇਚਣਾ ਕਿਉਂ ਔਖਾ ?
-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਡਿਮਾਂਡ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ l ਜਦੋਂ ਘਰ ਘੱਟ ਵਿਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰ ਘੱਟ ਹਨ ਜਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੇਚਣ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੁੱਕੀਕੋਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ 49% ਗੌਰਮਿੰਟ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (GV) ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿਕਿਆ
GV $510,000, ਵਿਕਿਆ $260,000 ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਿਰਫ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤਕਰੀਬਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਜੀ ਵੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਤੇ ਵਿਕ ਰਹੇ ਸਨ l ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਕਈ ਆਫਰਾਂ (Multiple Offers) ਆ
ਔਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 4 ਬੈੱਡਰੂਮ ਘਰ $850,000 ਜੀ ਵੀ (GV) ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ $510,000 ਵਿੱਚ ਵਿਕਿਆ
ਔਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਮਹਿੰਗੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਔਕਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ l ਇਹ ਵੀ ਸਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉੱਪਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ l ਅਕਸਰ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ
ਲੱਤਾਂ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ l ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ l ਜੇ ਉਹ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਜ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਖਿੱਚ ਲਵੋ
-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਿਆਜ਼ 2% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 6% ਤੱਕ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਵ ਵਿਆਜ਼ ਵਧ ਕੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ l ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ $600 ਪ੍ਰਤੀ ਹਫਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ l ਘਰ ਵੇਚਣ
ਫਰਕ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਹੈ l ਧਰਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ
ਸਚਾਈ
ਸਾਹ ਚੱਲਦੇ ਹੋਣਾ ਹੀ ਜਿਉਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ l ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਗਦੇ ਹੋਣਾ ਜਿਉਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l ਵੱਖਰੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਮਗਰ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦੀ ਅਤੇ ਭੀੜ ਕਦੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭੀੜ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੂਜਿਆਂ